Kabuğuna Sığmayan Lezzetiyle Cevizi Yeniden Keşfedin 

Ceviz deyince aklınıza ilk olarak ne geliyor? Baklava, kek, kurabiye ya da üzerine bolca ceviz serpilmiş bir tatlı mı? Oysa ceviz, karakteri tatlılarla sınırlanamayacak kadar aromatik bir malzeme. Peki onu tuzlu tariflerde daha az düşünmemizin nedeni gerçekten lezzeti mi, yoksa yıllardır sürdürdüğümüz mutfak alışkanlıklarımız mı?

Cevizin kendine özgü yağlı dokusu, hafif buruk tadı ve kavruldukça belirginleşen aroması pek çok lezzetle uyum sağlayabiliyor. Üstelik ezildiğinde ya da soslara eklendiğinde yalnızca çıtırlık veren bir malzeme olmaktan çıkıp tarifin kıvamına ve karakterine de katkıda bulunuyor. Belki de cevizi yeniden tanımak için önce kabuğunun içindekilere, sonra da mutfaklarımızdaki uzun geçmişine bakmak gerekiyor.

Ceviz Hakkında Ne Biliyoruz? 

Ceviz, enerji ve besin öğeleri bakımından oldukça yoğun bir kuruyemiş. İçeriğinde doymamış yağlar, protein, lif ve magnezyum gibi çeşitli mineraller bulunuyor. Protein ve lif içeriği daha uzun süre tokluk hissini desteklerken, magnezyum da enerji metabolizmasının normal işlemesine katkı sağlıyor. Cevizi diğer birçok kuruyemişten ayıran özelliklerden biri ise bitkisel omega-3 yağ asidi olan alfa-linolenik asit, yani ALA bakımından zengin olması. Vücudun kendi başına üretemediği bu yağ asidi, kalp ve damar sağlığını destekleyen dengeli bir beslenme düzeninin parçası olabiliyor.

Cevizin bir başka dikkat çekici yönü de polifenol içeriği. Bu bitkisel bileşikler antioksidan özellikleri sayesinde hücrelerin oksidatif strese karşı korunmasına katkı sağlayabiliyorlar. Üstelik polifenollerin önemli bir bölümü, ceviz içinin üzerindeki, hafif buruk tatlı, ince kahverengi zarda yoğunlaşıyor. Yani çoğu zaman pek önemsemediğimiz bu ince tabaka da cevizin besleyici yapısının değerli bir parçası.

Ceviz Türk Mutfağında Hep Tatlıların mı Eşlikçisi Oldu? 

Cevizin Türk mutfak kültüründeki geçmişi Orta Asya dönemlerine kadar uzanıyor; Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde ise farklı tariflerle buluşarak sofralardaki yerini daha da sağlamlaştırıyor. Özellikle tatlılarda kendine özel bir yer edinen ceviz, baklavadan helvaya uzanan pek çok tarifle özdeşleşse de tuzlu yemeklerdeki geçmişi de oldukça köklü.

Üstelik bu kullanım yalnızca mezelerle sınırlı değil. “Gömme”de kavurma ve ceviz, kat kat hamurun arasında bir araya geliyor; “Ayva Dolması”nda kıymalı harca dövülmüş ceviz ekleniyor. “Cevizli Börek” de cevizi tuzlu hamur işlerinin içine taşıyor. Farklı yörelerden gelen bu örnekler, cevizin et yemeklerinden dolmalara ve böreklere kadar uzanan geniş bir kullanım geçmişine sahip olduğunu gösteriyor.

Yine de cevizin tatlılarla kurduğu güçlü bağ, onu düşündüğümüzde aklımıza çoğu zaman önce tatlı tariflerin gelmesini oldukça anlaşılır kılıyor. Oysa mutfak kültürümüzdeki örneklere biraz daha yakından baktığımızda, cevizin tuzlu lezzetlerle buluşmasının yeni bir fikir olmadığını görüyoruz. Bugün yapılan farklı yorumlar da aslında bu köklü kullanım alanına yeni tatlar ve yeni biçimler ekliyor.

Cevizin Yumuşacık Hali: Ceviz Pestolu Erişte 

Besleyici özellikleriyle dikkat çeken ve yüzyıllardır hem tatlı hem tuzlu tariflerde kendine yer bulan cevizi, bu kez alışılmışın dışında bir erişte sosunun başrolüne taşıyoruz. Ceviz Pestolu Erişte, cevizin dolgun ve hafif buruk lezzetini kremanın yumuşaklığıyla buluştururken sarımsak aromayı derinleştiriyor, en güçlü doğal umami kaynaklarından biri olan parmesan ise sosun lezzetini daha da belirginleştiriyor. Tüm bu tada tazelik katan son malzeme de dereotu oluyor.

Bu tarifte ceviz, yalnızca tabağın üzerine serpilen bir tamamlayıcı değil, eriştenin lezzetini baştan sona şekillendiren temel malzemelerden birine dönüşüyor. Tanıdık bir malzemeyi bambaşka bir sosla keşfetmek ve Ceviz Pestolu Erişte’nin tüm püf noktalarını öğrenmek için Nuh’un Mutfağı videomuza göz atın.

 

Yorum yap!

İlgili İçerikler